Debaty sejmoweIII Kadencja

Interpelacja w sprawie opodatkowania podatkiem VAT czynności zakładów budżetowych związanych z wykonywaniem zadań publicznych

   Szanowna Pani Minister! Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) od podatku zwolnione są czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.    Gmina w celu wykonywania swoich zadań może tworzyć jednostki organizacyjne (art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Do wykonywania zadań w zakresie gospodarki komunalnej gminy mogą tworzyć zakłady budżetowe (art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej). Zakłady budżetowe nie posiadają osobowości prawnej, wykonują zadania własne gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w szczególności zadania utrzymania czystości i porządku, wywozu nieczystości, utrzymania zieleni gminnej. Na gruncie prawa podatkowego zakłady budżetowe mają status podatnika VAT. Wykonują one także usługi na rzecz podmiotów zewnętrznych, wówczas w sensie cywilnoprawnym reprezentują właściwą gminę.    Zdecydowaną większość działalności zakładów budżetowych stanowią zadania (usługi) wykonywane na potrzeby macierzystych jednostek samorządu terytorialnego. Są to ustawowe zadania własne jednostek samorządu terytorialnego, które gmina wykonuje za pośrednictwem swojej jednostki organizacyjnej. Zadania te są finansowane w formie dotacji przedmiotowych, dotacji celowych oraz na podstawie faktur wystawianych przez zakład budżetowy urzędowi gminy, który jako jednostka budżetowa dokonuje rozliczeń. Pomiędzy urzędem gminy lub gminą a jej zakładem budżetowym nie może być mowy o czynności cywilnoprawnej, bowiem funkcjonuje tu tylko jedna osoba prawna. W ramach gminy jako osoby prawnej może funkcjonować wiele jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mimo tego są odrębnymi podatnikami VAT.    W związku z powyższym uzasadnione wydaje się stanowisko, że czynności wykonywane przez zakład budżetowy na rzecz macierzystej jednostki samorządu terytorialnego, w ramach realizacji zadań ustawowych gminy, podlegają zwolnieniu od podatku VAT na podstawie § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), niezależnie od sposobu ich rozliczania, tj. na podstawie dotacji lub zapłaty za fakturę. Zakład budżetowy wykonuje czynności na podstawie zlecenia lub porozumienia z gminą (urzędem gminy), czynności te nie mają charakteru umów ani innych czynności cywilnoprawnych. Po wykonaniu zleconych usług zakład budżetowy wystawia faktury, na podstawie których otrzymuje wynagrodzenie.    Za zwolnieniem przemawiają też argumenty celowościowe i logiczne. Te same czynności - ustawowe zadania gminy nie powinny być inaczej traktowane w zależności od tego, czy wykonywane są przez gminę za pomocą urzędu gminy, czy za pomocą zakładu budżetowego. Są to równorzędne i prawnie dopuszczalne formy wykonywania zadań własnych przez gminy. W przypadku wykonywania zadań przez zakład budżetowy konieczne jest dodatkowo rozliczenie pomiędzy urzędem a tym zakładem, niezasadne byłoby obciążanie tego rozliczenia podatkiem VAT. Zaznaczam, że w większości są to czynności niekorzystające ze zwolnienia na podstawie § 8 ust. 1 pkt 14 wymienionego rozporządzenia.    Sprawa wymaga zajęcia stanowiska przez Ministra Finansów, gdyż pojawiły się na ten temat rozbieżne interpretacje organów podatkowych, opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.    Proszę Panią Minister o odpowiedź na pytanie: Czy usługi zakładów budżetowych wykonywane na rzecz ich macierzystych gmin w zakresie wypełniania ustawowych zadań gminy korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), jeśli są finansowane na podstawie dotacji celowych, dotacji przedmiotowych lub na podstawie faktury za usługę?    Z poważaniem    Poseł Jerzy Budnik    Wejherowo, dnia 21 listopada 2005 r.