Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stanu przygotowań do reformy systemu oświatowego

   Odpowiadając na interpelację pana posła Jerzego Jaskierni z dnia 19 stycznia 1999 r. w sprawie stanu przygotowań do reformy systemu oświaty, przedstawiam stosowne wyjaśnienia.    Ad 1. Prace przygotowawcze nad wdrożeniem reformy systemu oświaty odbywają się zgodnie z założonym harmonogramem. Z dniem 30 września 1998 r. zakończona została powszechna dyskusja środowisk nauczycielskich nad przedstawionym wiosną projektem reformy. Ponad 2000 uwag i ocen, które napłynęły do Ministerstwa Edukacji Narodowej, zostało przeanalizowanych, a wnioski stały się punktem wyjścia dla poprawy i uzupełnienia projektów. Do dnia 16 listopada zredagowano ostateczną wersję ˝Podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej i gimnazjum˝ i przygotowano projekty potrzebnych aktów prawnych.    W chwili obecnej trwa oczekiwanie na podpisanie przez prezydenta RP ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, będącej hasłem do uruchomienia działań.    Ad 2. Programy nauczania poszczególnych przedmiotów na kolejnych etapach kształcenia są w myśl reformy programami autorskimi opartymi, dla zachowania spójności, na jednej wspomnianej wyżej podstawie programowej. W celu pozyskania najciekawszych programów, które mogłyby zostać opublikowane i rozpowszechnione jako pomoc dla nauczycieli, Ministerstwo Edukacji Narodowej rozpisało konkurs. Data 15 stycznia br. była ostatecznym terminem nadsyłania prac konkursowych; nadeszło 230 programów. Komisja konkursowa do końca stycznia wyłoni najlepsze z nich celem spopularyzowania.    Należy zaznaczyć, iż w roku szkolnym 1999/2000 potrzebne będą programy i podręczniki do klas I-IV szkoły podstawowej i pierwszej klasy gimnazjum. Dla szkół ponadpodstawowych i wyższych klas szkoły podstawowej, których nie obejmie tegoroczna reforma, Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada program przejściowy, który na bazie dotychczas istniejących przedmiotów, w ramach aktualnej siatki godzin i w oparciu o dotychczasowe podręczniki promuje treści nauczania, które zostały określone jako najistotniejsze w reformie programowej szkolnictwa.    Ad 3. Na wynik opisanego wyżej konkursu programów nauczania oczekują przedstawiciele wydawnictw pozostający w stałym kontakcie z ministerstwem. Część wydawców sygnalizuje, że zamówili oni u autorów podręczników programy poza konkursem. Dla uruchomienia kapitału na ich produkcję bez zbędnego ryzyka finansowego potrzebna jest wydawnictwom decyzja parlamentu o wprowadzeniu reformy edukacyjnej.    Ad 4. Tworzenie gimnazjów przebiega zgodnie z następującym harmonogramem:    do dnia 15 marca 1999 r. - rady gimnazjum ustalą sieć gimnazjów publicznych i granice ich obwodów (na wielu obszarach sieć szkolna została już dziś określona);    do dnia 15 kwietnia 1999 r. - organy prowadzące gimnazja publiczne powierzą stanowiska dyrektorów gimnazjów;    do dnia 30 kwietnia 1999 r. - dyrektorzy szkół podstawowych sporządzą i przekażą dyrektorom gimnazjów listę nauczycieli, którzy z powodu zmian organizacyjnych nie będą mogli być zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć (nauczyciele zostaną wówczas poinformowani o tym fakcie);    do dnia 10 maja 1999 r. - dyrektorzy gimnazjów przygotują arkusze organizacji szkół.    Zrozumiałe jest zaniepokojenie nauczycieli, którzy już dziś chcieliby wiedzieć, w której szkole będą zatrudnieni, jednak postępowanie w przypadku wdrażania reformy wymusza bezwzględne zachowanie porządku podejmowanych działań.    Ad 5. Nauczyciele szkół powinni posiadać wszelkie potrzebne im w chwili obecnej informacje. Przekazywane są one kilkoma drogami:    - poprzez kuratorów, którzy zarówno w stałej poczcie, jak i w czasie comiesięcznych odpraw otrzymują szczegółową wiedzę na temat prac związanych z reformą (m.in. projekty rozporządzeń dostarczone im zostały już na etapie wczesnego tworzenia);    - poprzez publikację broszurową tzw. Biblioteczkę reformy, wydawaną przez MEN w nakładzie powyżej 2 sztuk na każdą szkołę w Polsce;    - poprzez liczne czasopisma oświatowe, z których część zawiera regularnie wydawaną przez MEN wkładkę, będącą plakatem - listem do nauczycieli o najistoniejszych działaniach w zakresie reformy oświaty;    - poprzez Internet, gdzie na stronach MEN odnaleźć można bieżącą informację;    - w telewizyjnych programach oświatowych.    Ze względu na bardzo wysokie koszty MEN nie podejmuje zadania przekazywania bieżących informacji bezpośrednio do szkół, jak miało to miejsce w sytuacji wyjątkowej przy zaznajomieniu nauczycieli z projektem reformy wiosną ubiegłego roku.    Prawdą jest, iż pomimo różnorodności źródeł, z jakich nauczyciel może czerpać informacje o reformie, wiele osób w Polsce skarżyło się na niedoinformowanie. Analiza przepływu informacji wykazała brak drożności spowodowany na przełomie roku pochłonięciem całej niemal uwagi kuratorów przez problemy związane z reformą administracji i przejęciem prowadzenia szkół przez jednostki samorządowe. W tej sytuacji uruchomione zostały w ostatnim czasie przez MEN dodatkowe ścieżki informacyjne:    - powołany został przy kuratorze pełnomocnik do spraw reformy oświaty, który odpowiadać będzie bezpośrednio za przekaz informacji na terenie województwa;    - powstała w MEN linia telefoniczna, która umożliwia każdej zainteresowanej osobie bezpośrednie uzyskanie informacji na temat reformy.    W najbliższych planach jest uruchomienie redakcji biuletynu informacyjnego jako podstawowego źródła informacji pisanej dla szkół.    Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi monitoring przygotowań do reformy za pośrednictwem kuratorów, którzy regularnie przesyłają potrzebne dane, a raz na miesiąc składają całościowe raporty. Źródłem informacji są też liczne wyjazdy i spotkania pracowników MEN ze środowiskami nauczycielskimi w terenie, jak również infolinia, w której zadawane przez dyrektorów szkół, nauczycieli i rodziców pytania są rejestrowane i analizowane. Specjalny zespół w MEN analizuje ścieżki realizacji reformy pod kątem jej zagrożeń.    Łączę wyrazy nadziei, że złożone wyjaśnienia przysłużą się rozwijaniu wątpliwości dotyczących przygotowania przemian edukacyjnych. Stan zaawansowania prac jest na tyle duży, że stwarza dla reformy w chwili obecnej pole bezpieczeństwa. Najlepszym gwarantem prawidłowego jej przeprowadzenia są jednak ludzie, którzy podchodzą z wiarą do tego, co nowe, słuszne i konieczne, wkładając swój wysiłek w realizację niełatwych zamierzeń.    Podsekretarz stanu    Wojciech Książek    Warszawa, dnia 26 stycznia 1999 r.