Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie strategii dla przemysłu lekkiego

   Szanowny Panie Marszałku! Zostałem upoważniony przez prezesa Rady Ministrów do udzielenia panu odpowiedzi na interpelację pana posła Mieczysława Jedonia, przedstawioną w piśmie z dnia 31 marca 2000 r., w sprawie realizacji polityki rządu odnoszącej się do sektora przemysłu lekkiego.    Odpowiadając na problemy poruszone przez pana posła w wyżej cytowanym piśmie, podaję co następuje:    Ministerstwo Gospodarki opracowało w roku ubiegłym dokument pn. ˝Strategia dla przemysłu lekkiego na lata 1999-2002˝, który zawiera analizę stanu przemysłu, ocenę konkurencyjności uwzględniającą uwarunkowania zewnętrzne, a także określa instrumenty polityki gospodarczej, tj. rozwiązania systemowe, które mogą być wykorzystywane dla wspierania procesów przemian w przemyśle lekkim, niezbędnych dla dostosowania się do działania w warunkach rynku otwartego. Są to: instrumenty finansowe, instrumenty polityki handlowej oraz instrumenty polityki regionalnej. W materiale tym przedstawiono także kierunki działań rządu na lata 1999-2002. Materiał ten był prezentowany na posiedzeniu Zespołu Trójstronnego ds. przemysłu lekkiego, który zdecydował o konieczności rozwinięcia i uzupełnienia ˝Strategii˝. Zgodnie z postanowieniami zespołu Ministerstwo Gospodarki powołało grupę ekspertów, w skład której wchodzą przedstawiciele wszystkich zainteresowanych przyszłością przemysłu lekkiego stron, tj. przedstawiciele izb gospodarczych, związków pracodawców oraz związków zawodowych. Grupa ekspertów wspólnie z wyłonioną i zaakceptowaną przez stronę społeczną firmą consultingową, pracuje nad rozwinięciem dokumentu pn. ˝Strategia dla przemysłu lekkiego na lata 2000-2005˝. Przewiduje się, że ponownie opracowany dokument zostanie w najbliższym czasie zaprezentowany na posiedzeniu Zespołu Trójstronnego ds. przemysłu lekkiego oraz będzie przedstawiony sejmowej Komisji Gospodarki.    Informuję pana marszałka, że niezależnie od prac kontynuowanych nad ww. dokumentem, rząd realizuje sukcesywnie zadania określone w opracowanej w ub. r. przez Ministerstwo Gospodarki ˝Strategii˝.    Odnosząc się do poruszanych przez pana posła kwestii, związanych ze skuteczną ochroną krajowego rynku przed nadmiernym i niekontrolowanym importem produktów przemysłu lekkiego, informuję, że wprowadzono szereg rozwiązań systemowych, mających na celu uregulowanie tych problemów.    I tak:    - istnieje możliwość wykorzystania do tego celu pakietu ustaw ˝okołocelnych˝, tj.:    - ustawy o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych,    - ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny,    - ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych towarów tekstylnych i odzieżowych,    - ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz o obrocie specjalnym.    Teksty tych ustaw zostały opublikowane w DzU nr 157 z dnia 23 grudnia 1997 r.    W oparciu o ww. ustawy na podstawie zgłoszonych i szczegółowo udokumentowanych przez przedsiębiorców wniosków podjęto następujące działania, w ramach których ogłoszono:    1. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania ochronnego przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny tkanin z włókien syntetycznych, pochodzących z Republiki Korei i Tajwanu.    2. Decyzję ministra gospodarki z dnia 24 sierpnia 1999 r. o nałożeniu kontyngentów ilościowych na import tkanin z włókien syntetycznych pochodzących z Tajwanu.    3. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 14 maja 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego w związku z domniemaniem przywozu na polski obszar celny kabla z włókna syntetycznego z poliestrów, pochodzącego z Republiki Białoruś, po cenach dumpingowych i wyrządzenia przez ten przywóz szkody przemysłowi krajowemu.    4. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 14 maja 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego w związku z domniemaniem przywozu na polski obszar celny włókien ciętych z poliestrów pochodzącego z Republiki Białoruś, po cenach dumpingowych i wyrządzenia przez ten przywóz szkody przemysłowi krajowemu.    5. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 23 sierpnia 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny przędzy z włókien akrylowych oraz mieszanek tych włókien z Litwy.    6. Decyzja ministra gospodarki z dnia 22 września 1999 r. o wszczęciu postępowania przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny przędzy teksturowanej z włókien poliestrowych z Tajwanu.    7. Decyzja ministra gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 r. w sprawie wprowadzenia opłaty dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL.    Na podkreślenie zasługuje fakt, że wszystkie napływające do Ministerstwa Gospodarki wnioski w sprawie wszczęcia postępowań ochronnych dotyczących produktów przemysłu lekkiego są rozpatrywane w trybie pilnym.    Informuję, że w kwietniu br. KERM przyjął przedłożone przez Ministerstwo Gospodarki projekty nowelizacji pakietu ustaw ochronnych, których celem jest pełniejsze dostosowanie do obowiązujących porozumieć WTO i krajowego systemu prawnego. Proponowane zmiany będą szczególnie istotne dla producentów towarów tekstylnych i odzieżowych, którzy będą mogli być chronieni skuteczniej niż dotychczas przed nadmiernym przywozem tych towarów z krajów niebędących członkami WTO. Istotną proponowaną zmianą jest ustanowienie przez ministra gospodarki obowiązku posiadania świadectw pochodzenia towarów objętych środkami ochronnymi, co wyeliminuje możliwość omijania nałożonych ograniczeń w imporcie.    - Stworzono możliwość przeprowadzania szczegółowych kontroli celnych towarów importowanych. Minister finansów podpisał w dniu 17 sierpnia 1999 r. rozporządzenie w sprawie określenia urzędów celnych, w których dokonywane są czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towaru lub procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych (DzU nr 73 z dnia 3 września 1999 r.) wraz ze zmianami wprowadzonymi do tego rozporządzenia z dnia 17 stycznia 2000 r. (DzU nr 5, poz. 57). Rozporządzeniem tym ograniczono ilość urzędów celnych, w których mogą być odprawiane towary tekstylne, odzieżowe i skórzane do 97 wyspecjalizowanych jednostek. Pozwala to na dokonywanie szczegółowych kontroli importowanych towarów, co powinno wpłynąć na znaczne ograniczenie wszelkich nieprawidłowości, także w zakresie poboru właściwych ceł i podatków. Zwiększona została także ilość kontroli postimportowych, tj. przeprowadzanych bezpośrednio w hurtowniach, co także powinno zwiększyć wykrywalność nieprawidłowości w zakresie niewłaściwego fakturowania i poboru ceł od importowanych towarów.    - Analizowane są także możliwości wprowadzenia dalszego ograniczenia ilości urzędów celnych wyspecjalizowanych w tych odprawach.    - Rozporządzeniem ministra gospodarki z dnia 14 września 1999 r. (DzU nr 80 z dnia 8 października 1999 r.) utrzymano obowiązek stosowania Polskich Norm określających sposób oznaczania wyrobów konfekcyjnych oraz wyrobów dzianych. Umożliwia to Inspekcji Handlowej prowadzenie stałych kontroli wyrobów przemysłu lekkiego, będących w obrocie handlowym, w celu eliminowania towarów nieznanego pochodzenia i oznakowanych niezgodnie z polskimi przepisami.    Rozwiązanie to należy uznać za przejściowe, gdyż wprowadzona w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktu (DzU nr 15 poz. 179) stanowi podstawę do wydania przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta rozporządzenia w sprawie znakowania wyrobów włókienniczych w oparciu o 4 dyrektywy Unii Europejskiej, które szczegółowo regulują zakres informacji niezbędnych o danym produkcie.    W celu uregulowania kwestii wysokiego importu odzieży używanej, którego skala zagraża głównie małym producentom konfekcji, podjęto następujące działania:    - Opracowano nowe zasady wydawania decyzji pozwalających na import odpadów, w tym odpadów objętych kodem PCN 6310, tj. szmaty zużyte lub nowe, które przeznaczone są do powtórnego przerobu zgodnie ze wszystkimi warunkami zawartymi w art. 5.1 oraz art. 43 ustawy o odpadach. Pozwala to na wykluczenie możliwości kierowania tych odpadów do sprzedaży na rynku krajowym.    - Import odzieży używanej objętej kodem PCN 6309 00 0, tj. odzieży sortowanej i możliwej do wykorzystania zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem, jest przedmiotem normalnej wymiany towarowej. Władze celne krajów Unii Europejskiej zaprzestały wydawania świadectw przewozowych dla towarów, których pochodzenie nie zostało udokumentowane i nie określono kraju pochodzenia tych towarów. W przypadku gdy nie można ustalić kraju pochodzenia importowanej odzieży (a w odniesieniu do odzieży używanej kraj pochodzenia jest trudny do ustalenia z uwagi na nagminny brak oznakowania tej odzieży), możliwe jest zastosowanie wysokich stawek celnych dochodzących do 120% wartości celnej tej odzieży. W ten sposób dąży się do zahamowania nadmiernego przywozu tych towarów do Polski.    - Niezależnie od tego podjąłem decyzję o wprowadzeniu procedury czasowo ograniczonego rozwiązania, tj. zastosowania wobec importu odzieży używanej postanowień ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz obrocie specjalnym. Projekt rozporządzenia w sprawie wprowadzenia procedury nieautomatycznej rejestracji obrotu w przywozie na polski obszar celny odzieży używanej i innych artykułów używanych w kodzie PCN 6309 00 00 0 został skierowany do opinii międzyresortowych. Przewiduje się, że równocześnie z tym rozporządzeniem zostanie wprowadzony obowiązek dołączania do wniosku o wydanie pozwolenia na przywóz odzieży używanej objętej nieautomatyczną rejestracją obrotu dodatkowych dokumentów. Dokumenty te mają potwierdzać poddanie przez eksportera wprowadzonej na polski obszar celny odzieży używanej procesom dezynfekcji i dezynskecji, co powinno zapewnić bezpieczeństwo zdrowotne użytkowników tych wyrobów.    Jak z powyższego wynika, podejmowane są różne działania mające na celu ochronę polskich producentów. Na podkreślenie zasługuje fakt, że według informacji GUS od 1997 r. import odzieży używanej ma wyraźne tendencje malejące.    - Dla ułatwienia importu surowców odpadowych włókien naturalnych, takich jak bawełna, wełna, len, które wykorzystywane są w procesach technologicznych głównie przemysłu włókienniczego, umieszczono je na liście odpadów, których przywóz z zagranicy nie wymaga zezwolenia głównego inspektora ochrony środowiska (rozporządzenie ministra środowiska z dnia 14 lutego 2000 r. - DzU nr 20, poz. 251).    Jednocześnie informuję, że założenia strategiczne opracowane przez Ministerstwo Gospodarki określają zasadnicze kierunki działań dla poszczególnych obszarów polityki przemysłowej. Podstawowym celem tej polityki w odniesieniu do przemysłu lekkiego jest zapewnienie wzrostu międzynarodowej konkurencyjności, wyrażającej się w zdolności polskich przedsiębiorstw do konkurowania ceną, jakością, parametrami techniczno-użytkowymi oraz warunkami transakcji handlowych na rynku krajowym oraz rynkach zagranicznych.    Ważną rolę w tym zakresie będzie odgrywała polityka regionalna. Podstawą budowania szans rozwojowych regionów będą programy restrukturyzacji i rozwoju. Programy będą wspieranie środkami budżetowymi oraz ze środków Unii Europejskiej w ramach funduszy przedakcesyjnych, które zaczną napływać w latach 2000-2002 w wielu formach, określanych jako pomoc regionalna.    Restrukturyzacja i rozwój sektora przemysłu lekkiego są wspierane także poprzez realizację programu polityki wobec małych i średnich przedsiębiorstw (przyjętym przez Radę Ministrów 11 maja 1999 r.). Celem tego programu jest kształtowanie warunków do tworzenia i pełnego wykorzystania potencjału rozwojowego sektora małych i średnich przedsiębiorstw.    Zakłada się, że osiągnięcie tego celu nastąpi m.in. poprzez:    - zwiększenie konkurencyjności polskich produktów,    - wzrost eksportu,    - wzrost nakładów inwestycyjnych.    Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, że wszystkie wprowadzane rozwiązania systemowe powinny ułatwić funkcjonowanie firm sektora przemysłu lekkiego. Odnosi się to do tych przedsiębiorstw, które posiadają odpowiednio przygotowane programy poprawy efektywności ekonomicznej oraz produkty pozwalające na utrwalanie swych konkurencyjnych pozycji zarówno na rynku krajowym, jak i na rynkach światowych. Synchronizacja poszczególnych programów restrukturyzacji przedsiębiorstw z regionalną polityką gospodarczą umożliwi uwzględnienie ich w tworzonych programach rozwoju regionalnego. Skutkiem restrukturyzacji przedsiębiorstw może być konieczność ograniczania zatrudnienia. W związku z tym zachodzi potrzeba zintensyfikowania działań władz terenowych w tworzeniu możliwości przekwalifikowania się w celu płynnej alokacji siły roboczej w inne obszary działalności gospodarczej.    Ustosunkowując się do postulatu uruchomienia mechanizmów osłonowych wobec zwalnianych pracowników, w szczególności wynikających z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, należy stwierdzić, że w przypadku przemysłu lekkiego pomoc państwa będzie musiała być selektywna i udzielana proporcjonalnie do udziału własności skarbu państwa w poszczególnych przedsiębiorstwach.    Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że działania podejmowane przez rząd dla wspomagania przemysłu lekkiego, które realizowane są przy ścisłej współpracy z organizacjami gospodarczymi i związkowymi tego przemysłu, przyniosą wymierne efekty i wpłyną na poprawę sytuacji ekonomicznej tego sektora.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Henryk Ogryczak    Warszawa, dnia 25 kwietnia 2000 r.