Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie umożliwienia absolwentom szkół pomaturalnych uzupełnienia wykształcenia do poziomu licencjata

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z otrzymaniem interpelacji od pana posła Marcina Zawiły w sprawie umożliwienia absolwentom szkół pomaturalnych uzupełnienia wykształcenia wyższego do poziomu ˝licencjatu˝ pozwalam sobie przedstawić stanowisko w tej kwestii.    Absolwenci szkół pomaturalnych, którzy posiadają świadectwo dojrzałości, mogą ubiegać się o przyjęcie na studia (zawodowe lub magisterskie) na ogólnie obowiązujących zasadach przyjęć na I rok studiów, ustalonych przez senat szkoły wyższej.    Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (DzU nr 65, poz. 385 z późn. zm.) nie dawały i nie dają podstaw prawnych do przyjmowania absolwentów studiów pomaturalnych na inny rok studiów niż pierwszy. Nie można bowiem uznać nauki odbytej w szkole posiadającej status szkoły średniej za część (fragment czy początek) kształcenia w szkole wyższej. Szkoły wyższe nie mają także podstaw merytorycznych do skracania studiów zawodowych (po których absolwenci otrzymują tytuł zawodowy licencjata lub inżyniera), uznając, iż ˝podbudowę˝ stanowi jakiekolwiek studium pomaturalne. Studium pomaturalne jest szkołą średnią i działa na podstawie ustawy o systemie oświaty, natomiast szkoły wyższe działają na podstawie cytowanej wyżej ustawy o szkolnictwie wyższym. Są to dwa odrębne systemy kształcenia, co nie daje możliwości uznania okresu nauki odbytej w szkole posiadającej status szkoły średniej za okres kształcenia w szkole wyższej.    Odpowiadając zatem wprost na pytanie pana posła Marcina Zawiły dotyczące możliwości ˝uzupełnienia˝ wykształcenia pomaturalnego do poziomu ˝licencjatu˝, czyli wykształcenia wyższego zawodowego, zmuszony jestem wyjaśnić, iż nie ma takich możliwości z podanych wyżej względów.    Jeśli natomiast chodzi o pytania dotyczące szkół pomaturalnych, to pragnę poinformować, iż w nowej strukturze kształcenia ogólnego i zawodowego szkoły policealne przygotowywać będą młodzież do uzyskania kwalifikacji generalnie na poziomie średnim. U podstaw założeń organizacyjnych tych szkół leży możliwość indywidualnego skracania okresu nauczania, w zależności od nabytej już wiedzy i umiejętności. Programy nauczania będą oparte na podstawach programowych kształcenia w poszczególnych zawodach, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego oraz w trybie przewidzianym dla podejmowania kształcenia w zawodach nieujętych w klasyfikacji.    Rola, jaką odegra w przyszłości szkoła policealna, jest dziś trudna do określenia. Absolwenci liceum profilowanego będą mieli bowiem do wyboru trzy drogi: podjęcie pracy, dalsze kształcenie w szkole policealnej i dalsze kształcenie w szkole wyższej. Rozkładu tych wyborów nie da się dziś przewidzieć. Rosnąca liczba miejsc w szkołach wyższych i rosnąca liczba kandydatów do nich sprawiają, że szkoły te, a w szczególności kolegia i wyższe szkoły zawodowe, staną się konkurencją dla szkół policealnych. Atutem szkół policealnych jest możliwość skorzystania przez ucznia z krótkiej ścieżki dojścia do kwalifikacji zawodowych. Można przewidywać, że szkół policealnych w nowym systemie szkolnym będzie kilkakrotnie więcej niż obecnie z powodu wygaszania średnich szkół zawodowych.    Obecnie kształcenie na podbudowie programowej liceum w większości zawodów odbywa się w szkołach policealnych, jedynie w zawodach: pielęgniarka, położna, bibliotekarz - w szkołach pomaturalnych.    Liczba uczniów i absolwentów kończących powyższe szkoły w 1999 r. przedstawiała się następująco (źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej: ˝Informacja o realizacji podstawowych zadań oraz budżetu w 1999 r. w zakresie oświaty, wychowania oraz szkolnictwa wyższego - Materiał dla sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży˝, Warszawa, czerwiec 2000 r.):    1) w 863 szkołach dla młodzieży: ogółem 70 522 uczniów i 31 782 absolwentów,    2) w 1347 szkołach dla dorosłych: ogółem 116 481 uczniów i 43 970 absolwentów.    Brak jest bliższych informacji na temat, ile osób kończących szkoły policealne stanęło przed problemem uzupełnienia wykształcenia zawodowego do poziomu licencjata.    Ponadto należy dodać, iż kształcenie w zawodach na poziomie zasadniczym i średnim odbywa się zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego ustanowioną rozporządzeniem ministra edukacji narodowej, która określa zawody i typy szkół, w których odbywa się kształcenie, oraz ministrów właściwych dla zawodów, na wniosek których zawody zostały wprowadzone do klasyfikacji. Kierunek studiów jest natomiast formą organizacyjną kształcenia studentów w zakresie danej gałęzi wiedzy. Ustalenie więc zbieżności wykształcenia na poziomie średnim z wykształceniem na poziomie wyższym jest niezwykle trudne.    Przedstawiając powyższe, mam nadzieję, iż wyjaśnienia te stanowić będą wystarczającą odpowiedź na interpelację pana posła Macieja Zawiły.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jerzy Zdrada    Warszawa, dnia 2 lutego 2001 r.