Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie eskalacji agresywnej polityki propagandowej prowadzonej przez Związek Przesiedleńców

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo SPS-0202-6796/01 dotyczące interpelacji posła Janusza Dobrosza w sprawie eskalacji agresywnej polityki propagandowej prowadzonej przez Związek Wypędzonych, pragnę udzielić następujących wyjaśnień:    Ad 1. Rząd RP dawał wielokrotnie wyraz swojej dezaprobaty dla działań Związku Wypędzonych w rozmowach z politykami niemieckimi, zwłaszcza chadeckimi. Należy jednak pamiętać, że żądania uchylenia ustaw konfiskacyjnych dotyczących przejęcia niemieckich nieruchomości nie są częścią składową oficjalnej polityki RFN wobec naszego państwa. Ani kanclerz federalny, ani członkowie gabinetu nie występują z takimi żądaniami, choć stanowisko prawne rządu RFN w tej sprawie pozostaje niezmienne. Żądania stawiane przez organizacje i osoby o ekstremalnych poglądach nie stanowią zagrożenia dla dialogu polsko-niemieckiego.    Ad 2. Rządowi RP znany jest fakt prowadzenia przez Związek Wypędzonych na forum Parlamentu Europejskiego działań zmierzających do uchwalenia przez PE rezolucji domagającej się od Polski i Słowenii uchylenia ˝bezprawnych dekretów˝ o przejęciu niemieckiej własności po II wojnie światowej.    Najbardziej prawdopodobną intencją działań przewodniczącej Związku Wypędzonych Eryki Steinbach było umieszczenie w projektach raportów Parlamentu Europejskiego nt. stanu przygotowań do akcesji poszczególnych państw kandydujących zapisów wzywających Polskę i Słowenię do uchylenia ˝bezprawnych dekretów˝ o przejęciu niemieckiej własności po II wojnie światowej. Raporty te były dyskutowane i przegłosowywane w Komisji Spraw Zagranicznych PE w lipcu br. jako podstawa do rezolucji, która ma być przyjęta na sesji plenarnej PE we wrześniu br. Jedyną formalną drogą realizacji postulatów E. Steinbach było zgłoszenie przez deputowanych stosownych poprawek do projektów raportów przed posiedzeniem Komisji Spraw Zagranicznych. Poprawki dotyczące restytucji mienia zostały zgłoszone w przypadku raportu dotyczącego Słowenii. W projekcie raportu o Polsce, niezależnie od działach Steinbach i bez związku z kontekstem jej wystąpień, podobnie jak w ubiegłym roku pojawiło się nawiązanie do potrzeby rozwiązania kwestii restytucji mienia w Polsce i działań legislacyjnych w tej mierze. Wynika to ze stanowiska sprawozdawcy raportu dotyczącego Polski, deputowanego Jasia Gawrońskiego. Dzięki uzyskaniu wyraźnego poparcia kilku frakcji Komisji Spraw Zagranicznych przegłosowano usunięcie wszelkich odniesień do tego problemu w raporcie o Polsce. Deputowani wyszli bowiem z założenia, iż kwestia ta nie jest częścią acquis communautaire i nie powinno się jej zamieszczać w raporcie na temat poszczególnych państw. Na sesji wrześniowej Parlamentu Europejskiego należy się spodziewać jedynie ogólnego i neutralnego nawiązania do kwestii restytucji mienia w rezolucji horyzontalnej, bez odniesienia do konkretnych państw kandydujących ani do poszanowania praw człowieka.    Działania Związku Wypędzonych na forum Parlamentu Europejskiego nie spotkały się z poważniejszą reakcją ani w środkach masowego przekazu, ani w powszechnym odbiorze społecznym, zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Działalność Związku Wypędzonych nie może zakłócić ich pozytywnego rozwoju. Stosunki polsko-niemieckie opierają się na trwałym fundamencie.    Ad 3. Karta Narodów Zjednoczonych nie zawiera bezpośrednich postanowień, które odnoszą się do możliwości dochodzenia odszkodowań przez osoby fizyczne - poszkodowane w wyniku działań prowadzonych przez Narody Zjednoczone przeciwko agresji państw ˝Osi˝. Natomiast jednocześnie potwierdza legalność wszelkich decyzji podjętych wobec Niemiec przez zwycięskie mocarstwa z okresu II wojny światowej i po jej zakończeniu. Fakty te są znane stronie niemieckiej.    Ad 4. Rząd RP nie podejmował współpracy z polskimi, czeskimi, amerykańskimi i rosyjskimi środowiskami naukowymi w celu uzyskania współczesnych ekspertyz. Polskie stanowisko prawne w sprawie decyzji poczdamskich jest znane stronie niemieckiej i rząd RP nie widzi potrzeby formułowania tego stanowiska po raz kolejny. Nie istnieją również przesłanki, które dawałyby powody do obaw, że rząd RNF będzie prowadził działania mające na celu zmianę stosunków własnościowych na polskich ziemiach zachodnich i północnych. Przejęcie własności niemieckiej przez Polskę nastąpiło na podstawie aktów prawnych przyjętych przez zwycięskie mocarstwa i nie było nigdy przedmiotem wątpliwości zwycięskich mocarstw. Nie istnieje też w prawie międzynarodowym podstawa prawna pozwalająca kwestionować legalność podjętych w Poczdamie decyzji mocarstw oraz wynikających z umowy poczdamskiej decyzji Polski.    Ponadto stawianie na tej samej płaszczyźnie relacji Polski, Czech i Rosji z Niemcami w związku z przesunięciem granic po 1945 r. jest nietrafne. Tło historyczne, aspekty prawne i aktualne interesy narodowe Polski, Czech i Rosji w kontekście zmian terytorialnych po 1945 r. nie są identyczne.    Z poważaniem    Minister    Władysław Bartoszewski    Warszawa, dnia 27 lipca 2001 r.