Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zróżnicowanych podwyżek cen gazu

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 25 maja 2001 r. znak: SPS-0202-6579/01 w sprawie odpowiedzi na interpelację posłów Zbigniewa Senkowskiego i Włodzimierza Wasińskiego w sprawie zróżnicowanych podwyżek cen gazu, przedstawiam poniżej następujące wyjaśnienia:    Taryfa nr 1/2000 dla paliw gazowych ustalona przez PGNiG SA, zatwierdzona decyzją prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 1 marca 2000 r., stosowana była od dnia 18 marca 2000 r.    W związku z ustawą z dnia 26 maja 2000 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne (DzU nr 46, poz. 554 i 555) PGNiG SA złożyła wniosek o zmianę taryfy 1/2000 dla paliw gazowych w następującym zakresie:    - ustalenia nowych stawek opłat przesyłowych, zgodnie z postanowieniami art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne,    - ustalenia nowych stawek opłat za przyłączenie, na podstawie 1/4 średniorocznych nakładów na przyłączenie odbiorców do sieci gazowych,    - ustalenia nowych cen gazu, na podstawie przepisu § 30 rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi (DzU nr 1 z 2001 r., poz. 8).    Zmiana taryfy 1/2000 wynikająca głównie z realizacji postanowień § 44 rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 20 grudnia 2000 r., ustalona przez PGNiG SA, zgodnie z obowiązującymi przepisami została zatwierdzona przez prezesa URE w dniu 28 lutego 2001 r. i obowiązuje w rozliczeniach z odbiorcami od dnia 15 marca 2001 r.    Wprowadzenie powyższej zmiany taryfy spowodowało wzrost średniej opłaty za dostawę gazu wysokometanowego dla wszystkich odbiorców w wysokości 16,3% w stosunku do opłaty obliczonej na podstawie cen i stawek ostatnio obowiązujących, natomiast w poszczególnych grupach taryfowych wzrost średniej opłaty za gaz mieści się w przedziale 12,9%-21,6%, przy czym należy mieć na uwadze, że jest mowa o tzw. średnim wzroście w grupie taryfowej, który nie jest tożsamy ze wzrostem płatności dla poszczególnych odbiorców.    Na wysokość wzrostu opłaty za dostawę gazu dla konkretnego odbiorcy miały wpływ następujące czynniki:    - Wzrost samej ceny gazu wysokometanowego w obrocie o 28,2% (z 0,394 zł/m3 na 0,0505 zł m3), który oznaczał dla grup odbiorców przemysłowych (W-5 do W-10 - kotłownie, piekarnie, huty szkła, zakłady porcelany, elektrociepłownie, zakłady przemysłowe) średnio 14-20-procentowy wzrost płatności ogółem;    - Wzrost lub spadek płatności za usługę przesyłową związany ze zmianą relacji składnika stałego i zmiennego opłaty przesyłowej (obniżona została stawka stała, a wzrosła stawka zmienna opłaty przesyłowej). Zmiana ta wynika z konieczności realizacji zapisu art. 45 ust. 5 ustawy Prawo energetyczne, stanowiącego, iż udział opłat stałych za świadczenie usług przesyłowych w łącznych opłatach za te usługi dla danej grupy odbiorców nie może być wyższy niż 40%. Z tego tytułu nastąpiło znaczne przesunięcie ciężaru opłat w kierunku opłaty zmiennej i istotny wzrost tej opłaty, rekompensujący utracone przychody w opłacie stałej. Dostosowanie w tym zakresie dotyczyło głównie odbiorców przemysłowych, gdzie przed zmianą taryfy udział opłat stałych w opłatach przesyłowych był bardzo wysoki i przekraczał 90%.    Realizacja ww. zapisu art. 45 ust. 5 ustawy PE powoduje, że dla odbiorców wykorzystujących gaz w większym stopniu i o dobrym współczynniku wykorzystania zamówionej mocy w ciągu roku (głównie zakłady przemysłowe pracujące w ruchu ciągłym, np. przemysł szklarski i ceramiczny) wzrost opłat jest wyższy, natomiast zyskują odbiorcy pobierający gaz nierównomiernie (np. 90% w sezonie grzewczym) i o niskim współczynniku wykorzystania mocy - z uwagi na ograniczenie udziału opłat stałych w opłatach łącznych.    Na podstawie przeprowadzonych analiz można stwierdzić, że dla ponad 400 odbiorców przemysłowych wzrost opłat może przekroczyć 30% i w tej grupie znajdują się przedsiębiorstwa o wysokim współczynniku wykorzystania mocy (huty szkła, zakłady ceramiczne, piekarnie, ale także niektóre zakłady ciepłownicze), natomiast z drugiej strony jest znaczna liczba odbiorców (ponad 3100), którym opłaty za usługi przesyłowe, obliczone na podstawie zmienionych stawek w stosunku do poprzednio obowiązujących, zmniejszyły się co najmniej o 20%, co powoduje, że całkowity wzrost opłat dla tych odbiorców jest znacznie poniżej średniej dla danej grupy. Korzyść z tego tytułu odnotowały w szczególności małe i średnie ciepłownie pracujące w sezonie grzewczym.    Z uwagi na tę trudną sytuację części odbiorców oraz z uwagi na zmianę rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 20 grudnia 2000 r., przesuwającego termin obowiązywania taryfy 1/2000, w dniu 8 maja br. w Ministerstwie Gospodarki odbyło się spotkanie kierownictwa resortu z prezesem Urzędu Regulacji Energetyki, prezesem Krajowej Izby Gospodarczej oraz prezesem PGNiG SA na temat strategii działania w zakresie zniwelowania negatywnych skutków podwyżek cen gazu. Podjęto decyzję o przygotowaniu przez PGNiG SA listy indywidualnych odbiorców, w przypadku których wystąpił wzrost płatności spowodowany zastosowaniem nowej taryfy w 2000 r.    Głównym kryterium rozpatrywanym przy sporządzeniu listy jest kryterium wzrostu płatności porównywalnego ze wskaźnikiem wzrostu cen paliwa gazowego, regulacji na bieżąco płatności oraz równomierności odbioru gazu. PGNiG rozpatrzy możliwość udzielenia bonifikat odbiorcom znajdującym się na liście, którym opłaty za dostawę gazu z tytułu zmiany taryfy wzrosły o więcej niż 28%. Zakres tych działań jest jednak ograniczony ze względu na bardzo trudną sytuację finansową tego przedsiębiorstwa.    Należy również zaznaczyć, że w okresie od wejścia w życie taryfy 1/2000, tj. od 18 marca 2000 r., ceny gazu wysokometanowego wzrosły na rynkach światowych średnio o 40%-50%. Rok 2000 PGNiG SA zamknęła stratą ok. 500 mln zł m.in. ze względu na sztuczne utrzymywanie cen gazu na niskim poziomie w stosunku do cen, jakie kształtowały się na rynkach światowych (w okresie od 18 marca 2000 r. do 15 marca 2001 r. ceny za dostarczony przez PGNiG SA gaz nie uległy zmianie, w związku z czym koszty zakupu gazu z importu stanowiącego 70% zużycia nie znajdowały odzwierciedlenia w stosowanych w taryfie cenach).    Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że w resorcie gospodarki trwają aktualnie prace legislacyjne nad zmianami w ustawie Prawo energetyczne i propozycje zmian w zakresie opłat za świadczone usługi przesyłowe, wynikające z art. 45 ust. 5 ustawy, będą brane pod uwagę, co pozwoli na złagodzenie skutków zmiany taryfy na paliwa gazowe.    Minister gospodarki wystąpił w dniu 26 kwietnia 2001 r., znak: DE-3/MF/140/1070w/01, do pana Czesława Sobierajskiego, przewodniczącego Podkomisji Paliwowo-Energetycznej i Górnictwa w sejmowej Komisji Gospodarki o przyjęcie szybkiej ścieżki legislacyjnej w stosunku do przedłożonego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne w zakresie udziału opłaty stałej i zmiennej w stawkach opłat za usługę przesyłową.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Andrzej Karbownik    Warszawa, dnia 12 czerwca 2001 r.