Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rentowności branży piwowarskiej i wynikających z tego konsekwencji

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Grzegorza Woźnego, przekazaną przy piśmie, znak SPS-0202-627/01, z dnia 12 kwietnia 2001 r., z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie wyjaśniam:    1. Zmiany stawek podatku akcyzowego wprowadzone rozporządzeniem ministra finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego (DzU nr 119, poz. 1259, ze zm.) są realizacją założeń do ustawy budżetowej i były dość szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu do projektu tej ustawy, przekazanego do parlamentu. Dotyczy to również stawek akcyzy od napojów alkoholowych, w tym piwa.    Należy przy tym zauważyć, iż minister finansów, zarówno w fazie opracowywania projektu ustawy budżetowej, jak również w trakcie realizacji tej ustawy, przy określaniu zmian stawek podatku akcyzowego od wszystkich wyrobów akcyzowych uwzględnia zalecenia zawarte w art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, ze zm.)., a w przypadku stawek akcyzy od napojów alkoholowych również przepisy art. 1 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (DzU nr 35, poz. 230, ze zm.). Zagadnienie to szerzej zostało omówione w piśmie przesłanym panu marszałkowi 5 marca br. (znak PP4-8/67/15/01/EK), zawierającym odpowiedź na interpelację pana posła Grzegorza Woźnego w sprawie podwyżki stawek podatku akcyzowego od napojów alkoholowych. W piśmie tym również dosyć szczegółowo zostały omówione przyczyny zaplanowania, a następnie wprowadzenia wyższego wzrostu stawek akcyzy od piwa i wyrobów winiarskich w porównaniu ze stawkami akcyzy od wyrobów spirytusowych. W uzupełnieniu przedstawianych tam przesłanek podaję poniżej porównanie opodatkowania akcyzą (przy uwzględnieniu stawek obowiązujących aktualnie) 1% czystego alkoholu etylowego (100% spirytusu) zawartego w różnych napojach alkoholowych. Rodzaj napoju Akcyzazł za 1% alkoholu wyroby spirytusowe 0,63 popularne wyroby winiarskienapoje winopodobnei winopochodne oraz typu win 0,22 piwo 0,17    Do wyliczenia przyjęto zawartość alkoholu w wyrobach winiarskich 12%, w piwie 5%, w wódkach 40%.    Z przedstawionych danych wyraźnie wynika, że jeśli chodzi o opodatkowane akcyzą, piwo nie jest traktowane w sposób restrykcyjny w porównaniu z innymi napojami alkoholowych.    2. Branża piwowarska należy do najszybciej rozwijających się gałęzi polskiej gospodarki. Spożycie piwa w Polsce systematycznie rośnie (w 1990 r. statystyczny Polak wypijał 30,2 litra rocznie, w 1995 r. już 40,5 litra, a w 1997 r. aż 49 litrów). Nasz rynek piwowarski jest jednym z najszybciej rosnących w Europie. W związku z czym przewiduje się dalszy wzrost konsumpcji tego dobra, a spożycie piwa na osobę może w 2001 r. wynieść nawet ok. 60 l. Według prognoz do końca 2001 r. w skali świata wzrost spożycia piwa wyniesie 8,2%, w Europie 2,2%. W Polsce natomiast bardzo ostrożne prognozy zakładają wzrost sprzedaży w tempie ok. 3% rocznie, co pozwoliłoby na podwojenie sprzedaży w 2020 r.    Należy przy tym zaznaczyć, iż sytuacja finansowa podmiotów produkujących piwo, o zatrudnieniu większym niż 50 osób, wskazuje, że przedsiębiorstwa te charakteryzują się znacznie lepszą kondycją finansową niż ogół podmiotów. I tak w I półroczu 2000 r. podmioty te osiągnęły wyższe przychody w porównaniu z I półroczem 1999 r. o ok. 24,5%, podczas gdy ogół podmiotów tylko o 18,5%. Potwierdzeniem dobrej kondycji ekonomicznej browarów jest również wysoka wartość wskaźnika rentowności obrotu brutto, będącego relacją wyniku finansowego brutto do przychodów ogółem, który w I półroczu 2000 r. wyniósł dla tej grupy przedsiębiorstw 7,25%, podczas gdy dla ogółu podmiotów gospodarczych przyjął wartość 1,9%.    W związku z powyższym wprowadzane w 2001 r. podwyżki stawki podatku akcyzowego na piwo i ekonomiczne konsekwencje tego kroku nie powinny znacząco odbić się na sytuacji ekonomicznej browarów i w efekcie na dochodach budżetu państwa z tytułu podatku dochodowego.    W ww. piśmie z dnia 5 marca br. informowałem pana marszałka, iż Ministerstwo Finansów jest w kontakcie z przedstawicielami branży piwowarskiej, zarówno z organizacjami związkowymi, jak i przedstawicielami producentów, i z uwagą analizuje dostarczane materiały dotyczące aktualnej sytuacji na rynku piwa oraz prognoz na najbliższą przyszłość w tym zakresie. Ostatnie takie spotkanie odbyło się 25 kwietnia br. z udziałem przedstawicieli Sekcji Krajowej Przemysłu Piwowarskiego NSZZ ˝Solidarność˝ oraz producentów piwa. Pragnę zapewnić pana marszałka, iż wszystkie przedstawione na tym spotkaniu argumenty, zdaniem przedstawicieli branży piwowarskiej, przemawiające za przesunięciem na 1 września 2001 r. zapisanej w ww. rozporządzeniu w sprawie podatku akcyzowego na 1 czerwca 2001 r. podwyżki akcyzy, zostały bardzo dokładnie przeanalizowane. Jednak w znanej panu marszałkowi sytuacji budżetu uznałem, że założona w ustawie budżetowej skala wzrostu akcyzy od piwa powinna być zrealizowana w zaplanowanych terminach.    3. Ustosunkowując się do zastrzeżeń pana posła Woźnego do nowych zapisów w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, pragnę zauważyć, iż moim zdaniem zmiany uchwalone przez Sejm 27 kwietnia br. zmieniły dotychczasową, nieakceptowaną przez większość społeczeństwa i powszechnie krytykowaną sytuację obchodzenia prawa zakazującego reklamowania w Polsce napojów alkoholowych.    Wspomniana ustawa w swym obecnym kształcie faktycznie liberalizuje obowiązujące przepisy, zezwalając na prowadzenie reklamy i promocji piwa (alkoholowego) w prasie, a także w radiu, telewizji oraz kinach i teatrach między godz. 23 a 6 rano. Nowe regulacje prawne pozwalają również na informowanie o sponsorowaniu imprez masowych (sportowych, muzycznych itp.) przez producentów i dystrybutorów napojów zawierających do 18% alkoholu. Dotychczas wszelkie takie działania prowadzone były na granicy prawa, bardzo często z jego naruszeniem.    Jednak podstawowym i najważniejszym argumentem przemawiającym za wprowadzeniem zmian do ustawy w zakresie szczegółowych zasad reklamowania napojów alkoholowych był wyraźny wzrost konsumpcji alkoholu, przede wszystkim piwa, wśród osób małoletnich oraz potwierdzone w badaniach naukowych i analizach eksperckich bezpośrednie związki pomiędzy tym zjawiskiem a reklamą i promocją alkoholu. Wyniki najnowszych badań prowadzonych w tym zakresie, prezentowane podczas konferencji ministrów zdrowia w Sztokholmie w lutym br. przez panią Gro Harlem Brundtland dyrektora generalnego Światowej Organizacji Zdrowia, pokazują, iż ˝zwiększenie o 5 min reklamy alkoholu w telewizji powoduje wzrost dziennego spożycia czystego alkoholu przez młodego człowieka o 5 gramów˝. W praktyce oznacza to 3-4 dodatkowe piwa tygodniowo. Dynamika wzrostu konsumpcji alkoholu przez polską młodzież (15- i 17-latki), jak pokazują najnowsze międzynarodowe badania realizowane w 1999 r. w większości państw naszego kontynentu (ESAD - The European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs), stawia Polskę na jednym z czołowych miejsc w Europie. Warto również podkreślić, iż w ocenie dorosłych Polaków (badania sopockiej Pracowni Badań Społecznych - listopad 2000) problem picia alkoholu przez młodzież traktowany jest jako jeden z trzech najważniejszych problemów społecznych - zaraz po bezrobociu i spadku stopy życiowej.    Na zakończenie pragnę zauważyć, iż ewentualne straty, jakie mogą pojawić się u producentów piwa, są, moim zdaniem, całkowicie nieporównywalne z problemami i szkodami, jakie przynosi picie i upijanie się nastolatków.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 22 czerwca 2001 r.