Debaty sejmoweIII Kadencja

Interpelacja w sprawie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych w odniesieniu do wykonywania praw z akcji przez powszechne towarzystwa emerytalne w kontekście ostatnich zmian w Radzie Nadzorczej PKN Orlen SA

   Szanowny Panie Ministrze! Zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie zapisów ustawy o organizacji i funkcjonowaniu otwartych funduszy emerytalnych w odniesieniu do wykonywania praw z akcji przez powszechne towarzystwa emerytalne w kontekście ostatnich zmian w radzie nadzorczej PKN Orlen.    Otwarte fundusze emerytalne inwestują pieniądze swoich członków w celu zapewnienia im jak najwyższych oszczędności emerytalnych. Część inwestycji otwartych funduszy emerytalnych dokonywana jest w akcje, co wiąże się nie tylko z oczekiwaniem na zyski z inwestycji, ale daje też uprawnienia o charakterze korporacyjnym. Nie ma przepisu w ustawie, choć o to zabiegałem w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość i zgłaszałem stosowne poprawki przy okazji nowelizacji ustawy, który wprost wyłączałby te uprawnienia w odniesieniu do akcji posiadanych przez otwarte fundusze emerytalne. Tak więc ustawa dopuszcza wykonywanie praw z akcji przez powszechne towarzystwa emerytalne w imieniu otwartych funduszy emerytalnych.    W trakcie zmian w radzie nadzorczej PKN Orlen w dniu 8 kwietnia br. jeden z jej członków został odwołany z jej składu na wniosek zgłoszony przez reprezentanta akcjonariusza OFE PZU Złota Jesień. Następnie w skład rady nadzorczej weszła inna osoba rekomendowana przez środowisko powszechnych towarzystw emerytalnych. Wszystko to działo się w trakcie szerszych zmian w radzie nadzorczej, które były powodem artykułów prasowych i audycji medialnych, zapytań poselskich i posiedzeń komisji sejmowych, a wreszcie wniosku o odwołanie ministra skarbu państwa ze składu Rady Ministrów.    W ten sposób mogliśmy obserwować, jak powszechne towarzystwa emerytalne stają się aktywnymi współzarządcami spółek, których akcje posiadają; mimo że zatrudniają fachowców od zarządzania aktywami, a nie spółkami. W efekcie powszechne towarzystwa emerytalne uczestniczyły w niejasnej operacji zwiększającej kontrolę mniejszościowego akcjonariusza prywatnego nad spółką kosztem Skarbu Państwa. Działanie takie trudno uznać za korzystne dla członków otwartych funduszy emerytalnych, skoro destabilizuje ono sytuację w spółce, której otwarte fundusze emerytalne posiadają akcje. W konsekwencji powszechne towarzystwa emerytalne zamiast zajmować się pomnażaniem pieniędzy przyszłych emerytów, co powinno być celem ich działania, koncentrują się na niejasnych rozgrywkach personalnych i zakulisowych działaniach w spółkach.    Jednym z deklarowanych celów reformy emerytalnej było oddzielenie systemu emerytalnego od sfery bieżącej polityki. Niestety wykonywanie praw głosu z akcji przez otwarte fundusze emerytalne, a zwłaszcza wprowadzanie przedstawicieli powszechnych towarzystw emerytalnych do rad nadzorczych spółek z wykorzystaniem akcji posiadanych przez otwarte fundusze emerytalne wskazuje, że nie udało się tego celu osiągnąć i aktywa otwartych funduszy emerytalnych co jakiś czas wciągane są do gry w ˝kapitalizm polityczny˝ na niejawnych zasadach. Tymczasem nie można osiągnąć konkurencji na rynku otwartych funduszy emerytalnych bez pełnej jawności motywów decyzji inwestycyjnych otwartych funduszy emerytalnych i oddzielenia ich od jakichkolwiek celów politycznych lub związanych z interesami poszczególnych grup kapitałowych. Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych powinna gwarantować pełną przejrzystość inwestowania aktywów otwartych funduszy emerytalnych związanego jedynie ze spodziewanymi zyskami z inwestycji dla członków otwartych funduszy emerytalnych.    W związku z powyższym pragnę zapytać: Jak ocenia Pan powyżej opisane wydarzenia i czy planuje wnieść o nowelizację ustawy w duchu powyżej postulowanym?    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Artur Zawisza    Warszawa, dnia 5 maja 2004 r.