Debaty sejmoweIII Kadencja

Interpelacja w sprawie niepokojących działań organów państwowych skierowanych przeciwko prezesowi Romanowi Klusce oraz innym osobom z kierownictwa firmy Optimus SA i samej spółki w 2002 r.

   Interpelację niniejszą kieruję do Pana Premiera po pierwsze ze względu na powagę sprawy, a po drugie ze względu na to, że w poruszanej sprawie wypowiedzieć się powinni zarówno Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Minister Obrony Narodowej, Minister Edukacji Narodowej i Sportu, Minister Gospodarki i Pracy, jak i szefowie stosownych służb specjalnych.    W ostatnich latach można było zauważyć liczne, niepokojące działania organów państwowych skierowane przeciwko konkretnym osobom i przedsiębiorstwom. Jako przykład na potrzeby niniejszej interpelacji może posłużyć firma Optimus SA i pan Roman Kluska. W bardzo krótkim okresie czasu firma Optimus SA została niezwykle szczegółowo skontrolowana przez organy podatkowe, a spółka i jej kierownictwo stały się obiektem zainteresowania Policji i Centralnego Biura śledczego oraz wojska. Wyniki kontroli organów podatkowych oraz wyniki śledztwa ˝dziwnym trafem˝ dostały się do wiadomości mediów jeszcze przed ich zakończeniem i przed postawieniem komukolwiek zarzutów. Dodatkowo dokonano bezzasadnego zatrzymania pana Romana Kluski, narażając jego zdrowie, a także autorytet oraz jego mienie na bardzo poważny uszczerbek.    Zbieg wszystkich przedstawionych działań wydaje się nieprzypadkowy i może wskazywać na poważne nieprawidłowości w działaniu organów państwowych oraz systemu kontroli i nadzoru nad tymi organami. Niewyjaśnienie w sposób pełny wszystkich wątpliwości i nieprawidłowości może prowadzić do kolejnych nadużyć i groźnych skutków dla polskiej demokracji, ale co ważniejsze może utwierdzić opinię publiczną, iż działania te były świadomie inspirowane i przeprowadzone poprzez konkretne osoby wystarczająco mocno usytuowane, by nie odpowiadać za swoje czyny.    Art. 2 Konstytucji RP stanowi, że ˝Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej˝. W myśl Art. 8 ˝Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej˝, a ˝przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej˝. Art. 22 Konstytucji RP stanowi natomiast, że ˝Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny˝.    Wprowadzona w życie w 1993 r. ustawa o podatku od towarów i usług ustanowiła zwolnienie od podatku VAT komputerów zakupionych za granicą, a przeznaczonych na cele dydaktyczne. Zapis ten powodował, że komputery zakupione za granicą były o 22% tańsze od komputerów zakupionych w kraju. Ustawa nie precyzowała miejsca pochodzenia i miejsca produkcji komputera, ważne było jedynie, aby zakup nastąpił za granicą. Aby umożliwić Ministerstwu Edukacji i szkołom zakup komputerów za granicą Optimus SA część swojej produkcji, zgodnie z umowami zawartymi z Ministerstwem Edukacji Narodowej, eksportował do firm zagranicznych. Od tych firm Ministerstwo Edukacji Narodowej i szkoły samodzielnie importowały komputery na swe potrzeby. Według ekspertyz wiodących specjalistów wyprodukowanie i wyeksportowanie komputera za granicę nie jest i nie mogło być sprzeczne z prawem, a komputery te importowane przez MEN i szkoły do Polski ustawa na wprost zwalniała z podatku VAT. Nie mogło być mowy o obejściu prawa przez Optimus SA, ponieważ zwolnienie komputerów z podatku VAT wynikało bezpośrednio z ustawy.    Art. 30 Konstytucji RP stanowi, iż ˝Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych˝.    ˝Wcześnie rano 2 lipca 2002 r. do doju Romana Kluski w Krynicy wdarła się grupa szturmowa CBś. Przedsiębiorcę w kajdankach zawieziono do Krakowa, gdzie postawiono mu zarzut wyłudzenia podatku VAT na sumę 8,4 mln zł. Równocześnie aresztowano jego dwóch współpracowników. Kluska zwolniony został za nieznanym dotąd w Polsce poręczeniem 8 mln zł. Suma ta została zabezpieczona na nieoprocentowanym koncie do koncie do końca sprawy. W podobny sposób zablokowany został jako ˝zabezpieczenie˝ majątek Kluski w wysokości 30 mln zł. Telewizja publiczna zrobiła z tego show, który obiegł Polskę i (co oczywiste) podchwycony został przez inne media. W oczach opinii publicznej Kluska stał się nowym Bagsikiem˝.    Przez fakt podania do wiadomości publicznej domniemań z toczącego się śledztwa naruszone zostało dobre imię firmy, które w gospodarce rynkowej jest jednym z głównych elementów sukcesu gospodarczego. Postawione zarzuty dotyczyły sposobu obrony przed przepisami uniemożliwiającymi polskim firmom konkurowanie z firmami zagranicznymi.    Art. 32 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że ˝Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny˝.    Stosowanie przez organy podatkowe nieistniejącej prawnie instytucji obejścia przepisów prawa podatkowego jako podstawy decyzji podatkowych względem spółki Optimus SA było nie tylko błędne, ale też - w opinii pana Kluski - politycznie sterowane.    Całkowicie bezprawne było oskarżenie pana Romana Kluski o przestępstwo skarbowe oraz oszustwo w okolicznościach, gdy wątpliwości w stosowaniu prawa istniały już na etapie prawa podatkowego, co wykluczało możliwość stawiania zarzutu popełnienia przestępstwa.    Niemniej ˝Prokuratura zarzuciła twórcy Optimusa, ze dla wyłudzenia VAT założył zagraniczne filie. W rzeczywistości słowacka firma Optimus Spol, która posłużyła do importu polskich komputerów powstała w 1992 r., a więc na rok przed wprowadzeniem VAT i na 6 lat przed komputeryzacją szkół. Drugi i ostatni zarzut wobec Kluski to: 'wprowadzenie w błąd pracowników skarbowych i celnych co do miejsca pochodzenia towaru, kraju jego producenta'. W dokumentach celnych wszystko jednak opisane zostało zgodnie z prawdą, a jako kraj pochodzenia figuruje Polska. Wszystko wiadome było od początku. Dlaczego Klusce postawiono fałszywe zarzuty? W dniu aresztowania biznesmena przedstawiciele CBś i prokuratury stwierdzili w TVP, że mają w rękach dowody je potwierdzające. Dlaczego publicznie kłamali? W dniu zatrzymania Kluski policjanci usiłowali mu zabrać dwa samochody i odstąpili dopiero wtedy, kiedy okazało się, że należą one do jego firmy Prodoks. Następnego dnia firma ta dostała decyzję o zajęciu samochodów na potrzeby wojska. Zagrożone skargą do NSA wojsko odstąpiło od swojej decyzji. Tuż przed rozprawą w NSA urząd skarbowy ogłosił o umorzeniu 27,7 mln należności podatkowych Optimusa, które naliczał zgodnie z odsetkami, Poważna instytucja państwowa, która zaangażowała wielkie środki w tropienie ˝przestępstwa˝ i zaangażowała prokuraturę w jego ściganie, nagle bez żadnego powodu umarza swoje zarzuty. Wszystko wskazuje, ze urząd od początku wiedział, że w świetle prawa nie da się ich obronić. Zresztą, kiedy wcześniej Optimus występował o umorzenie należności, Ministerstwo Finansów jako warunek stawiało wycofanie skargi z NSA˝.    Należy podkreślić, iż w opinii bardzo wielu wypowiadających się w sprawie ekspertów na żadnym etapie omawianych transakcji nie doszło do naruszenia prawa. Argumentacja kontroli skarbowej oparta była na subiektywnej ocenie ˝realizacji podatkowego stanu faktycznego˝ i nie uwzględniała utrwalonej linii orzecznictwa pozwalającego stronom na kształtowanie stosunków gospodarczych w sposób dowolny byle nie sprzeczny prawem. W tej sytuacji, aby odpowiedzieć na pytanie, co zmuszało polską firmę do stosowania opisanej kosztownej, choć zgodnej z prawem, procedury należy wskazać na przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w zw. z odpowiednimi przepisami Kodeksu celnego: art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług stanowił, iż zwalnia się od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego importowane towary zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 Kodeksu celnego, W pkt 32 wymieniono: ˝pomoce naukowe, w tym sprzęt sportowy, aparaturę badawczo-pomiarową oraz elementy i części zamienne od tej aparatury, służące wyłącznie do celów dydaktycznych lub badawczych przywożone dla przedszkoli, szkół, instytucji i placówek naukowych oraz jednostek badawczo-rozwojowych, z wyłączeniem przywożonych do działalności gospodarczej˝. Przepisy powyższe umożliwiały jednostkom oświatowym i naukowo-badawczym dokonywanie zakupów sprzętu, na przykład komputerowego, zwolnionego od podatku od towarów i usług, ale tylko sprzętu importowanego. Był to przepis dyskryminujący producentów krajowych, którzy produkują sprzęt o jakości porównywalnej do zagranicznego i dający przywileje dostawcom zagranicznym. Udział w przetargach na dostawy komputerów dla szkół i administracji wymagał stosowania praktyki zastosowanej przez Optimus SA. W ostatnich miesiącach menedżerowie i właściciele firm Optimus zostali przez sąd uniewinnieni. Okoliczności natomiast wprowadzenia przepisów w sposób jawnie dyskryminujących przedsiębiorców krajowych nie zostały nigdy w sposób satysfakcjonujący wyjaśnione.    Art. 77 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 5 Konstytucji RP stanowi, że ˝Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, a ˝Każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania˝.    Znakomita, zbudowana przez jednego człowieka firma Optimus przeżywa ogromne kłopoty, a jej założyciel utracił zaufanie do swojego państwa. Z uczciwego człowieka zrobiono przestępcę, z jednej z najlepszych polskich firm - grupę oszustów. Przy okazji zniechęcono wiele przedsiębiorczych osób do zakładania nowych firm i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Przez nieodpowiedzialny sposób postępowania poważnie naruszono również zaufanie do urzędników skarbowych i wymiaru sprawiedliwości. Spektakularne, upublicznione aresztowania, jak się okazało niewinnych ludzi, zabezpieczenie ich majątków na poczet kar, których nie będzie - wszystko to spowodowało nie tylko na długi czas naruszenie ich dobrego imienia, ale także odsunięcie się klientów i niczym niezasłużony ludzki stres.    Zgodnie z art. 417 Kodeksu cywilnego ˝Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności (...). Funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszego tytułu są pracownicy organów władzy, administracji lub gospodarki państwowej. Za funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych˝. Odpowiedzialność ta niewątpliwie w formie kosztów odszkodowania, odsetek i kosztów postępowań w wymienionych sprawach obciąży podatnika. Ponieważ ąrt. 418 Kodeksu cywilnego, który pozwalał pokrzywdzonym domagać się przed sądami cywilnymi odszkodowania od Skarbu Państwa jedynie pod (w praktyce niemożliwym do spełnienia) warunkiem wykazania winy funkcjonariusza państwowego, został uznany za niezgodny z art. 77 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r. (Dz.U. 01.145.1638), droga dochodzenia odszkodowania za szkody i utracone korzyści w pełnym wymiarze została otwarta. Pewne wyobrażenie o skali wynikających stąd obciążeń Skarbu Państwa daje fakt, że w 2002 r. same decyzje skarbowe uchylone przez NSA opiewały na łączną sumę 2 mld zł.    Niestety, jak dotąd nikt nie poniósł konsekwencji za opisany na przykładzie Optimus SA stan rzeczy i wynikające z niego szkody. Żaden z licznych urzędników i funkcjonariuszy, a może i polityków, nie poniósł konsekwencji swoich błędnych, naznaczonych niekompetencją lub złą wolą decyzji, których koszt poniesie Skarb Państwa. Tym gorzej, że tak naprawdę nawet nie wiadomo, kto konkretnie, jakie osoby ponoszą winę w wymienionych sprawach. W przypadku Optimus SA poszkodowany p. Roman Kluska ˝twierdzi, że dowiedział się od oficera służb specjalnych, iż operacja zrealizowana rękami urzędu skarbowego wymierzona była w Optimus i jego samego osobiście. Sprzedał wówczas swoje akcje i wycofał się z prowadzenia biznesu na większą skalę. Oświadczył, że w warunkach, gdy dorobek życia przedsiębiorcy, a także jego dobre imię, może być zniszczone jedną decyzją urzędnika, nie chce kontynuować swojej działalności. (...) W tych rozłożonych na lata działaniach wymierzonych w cenionego biznesmena zaangażowani byli przedstawiciele władz i wpływowych środowisk. Są wśród nich wysoko postawieni urzędnicy skarbowi. Są decydujące, co najmniej na poziomie wojewódzkim, postacie aparatu wymiaru sprawiedliwości: prokuratury i sądu. Są ważne postacie CBś. Są decydenci TVP, która działała w tej sprawie jak propagandowa nagonka. Muszą być także postacie rządu, co najmniej przymykające oko na te praktyki. Trudno zresztą uwierzyć, aby ich odpowiedzialność ograniczała się wyłącznie do tego. Choćby z powodu faktu, że prokuratura jest w Polsce podporządkowana ministrowi sprawiedliwości, a sprawa jest publicznie znana od półtora roku. Wiedział o tym cały rząd i premier, który bezskutecznie monitowany był przez obrońców Kluski˝.    Już pobieżna analiza powszechnie dostępnych informacji w sprawie wskazuje na rozliczne i nader niepokojące jej okoliczności: Roman Kluska oświadczył, iż ˝O tym, że była to doskonale zorganizowana akcja, w której nie miałem żadnych szans, przekonałem się dopiero później. Proszę zauważyć, że w przeddzień posiedzenia NSA w Krakowie, Urząd Skarbowy w Nowym Sączu podejmuje decyzję o umorzeniu kwoty przestępstwa. W takiej sytuacji, ponieważ nie trzeba już płacić budżetowi podatku VAT, to nie ma podstaw, żeby posiedzenie NSA w ogóle się odbywało, czyli nie ma sprawy. Gdyby nie doszło do posiedzenia NSA, to dla sądu karnego liczy się ostatnia decyzja administracyjna, czyli taka, że Roman Kluska wyłudził podatek! Do końca życia byłbym przestępcą! Do tego, żeby można było umorzyć kwotę z przestępstwa potrzebna była zgoda UOKiK. Dotarłem do tej decyzji. Ona była wydana dobę wcześniej. Proszę zobaczyć - w ciągu jednej doby przychodzi z Warszawy decyzja do Nowego Sącza. Urząd Skarbowy podejmuje decyzję o umorzeniu, dostarczają ją do Optimusa i do sądu. To się dzieje w ciągu jednej doby. Jaką pocztą w tak krótkim czasie można przesłać tyle dokumentów? To pokazuje perfekcję organizacyjną (...) Wojsko zajmowało moje samochody bezprawnie. Mało tego, ktoś zapewne naciskał na prezydenta Nowego Sącza i wojewodę krakowskiego do podtrzymywania tej decyzji. To pokazuje, że musiał być jakiś ośrodek kierujący całą tą sprawą. Te samochody to była 'kropka nad i'. Zajęcie samochodów w czasie pokoju, na czas nieokreślony i bez planu świadczeń ludności? Przecież taka decyzja jest całkowicie bezprawna! Tak, to była demonstracja siły˝.    Dopełnieniem całej tej sytuacji była konfiskata na potrzeby wojska dwóch aut należących do innej firmy pana Kluski. Fakt zajęcia (luksusowych) aut nie miał rzeczowego uzasadnienia. Pełne uzasadnienie zajęcia pojazdów brzmiało ˝Etatowe świadczenie rzeczowe na rzecz Sił Zbrojnych, związane z zabezpieczeniem niezbędnej ilości pojazdów samochodowych dla potrzeb Jednostki Wojskowej Nr 3280 w Krakowie ul. Rydla 54.˝    ˝W (...) sprawie karnej prowadzonej przeciwko Romanowi Klusce, b. prezesowi Optimusa, Sąd w Nowym Sączu postanowił zwolnić byłych radców prawnych tej firmy z obowiązku zachowania tajemnicy radcowskiej i przesłuchać ich w charakterze świadków. Trzem radcom, którzy odmówili złożenia zeznań, przedstawiono zarzut utrudniania postępowania przygotowawczego (tj. z art. 239 § 1 Kodeksu karnego). (...) KRRP (Krajowa Rada Radców Prawnych) uważa, że zwolnienie takie (w trybie art. 180 § 2 Kodeksu postępowania karnego) może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych oraz po spełnieniu przesłanek ustawowych, czyli gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a ważna okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu, co trzeba uzasadnić. Sprawą zwolnienia radców prawnych Optimusa z zachowaniem tajemnicy zainteresowali się rzecznik praw obywatelskich. Prof. Andrzej Zoll uważa, że prokuratura nie wykazała, iż zachodzą ustawowe przesłanki do zwolnienia˝.    Mimo tych wszystkich wątpliwości ˝Centralne Biuro śledcze Komendy Głównej Policji, Zespół w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 25.09.2003 r. przedstawiło radcy prawnemu zarzut popełnienia przestępstwa poplecznictwa, tj. utrudniania prowadzenia postępowania przygotowawczego poprzez bezpodstawną odmowę zeznań (art. 239 § 1 K.k.). Radca prawny został uprzednio zwolniony przez sąd z obowiązku przestrzegania tajemnicy zawodowej, ale zdaniem KRRP nie wykazano w sposób dostateczny i niewątpliwy istnienia przesłanek ustawowych z art. 180 § 2 K.p.k., tj. że zwolnienie to było niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczności objęte zeznaniami radcy prawnego nie mogły i nie mogą być ustalone na podstawie innego dowodu.˝    Konieczne jest także usprawnienie systemu reagowania organów nadzorujących na zgłaszane sygnały o nieprawidłowościach. We wskazanej wyżej sprawie pana Romana Kluski wystąpienie w sprawie oczywistych naruszeń prawa popełnionych przez prokuraturę, skierowane do Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratora Generalnego przez kilkanaście miesięcy pozostawało niestety bez odpowiedzi.    Skoro sąd uznał niewinność pana Romana Kluski, uważam, iż osoby odpowiedzialne winny ponieść konsekwencje swoich decyzji. Prócz sprawiedliwości w tych konkretnych sprawach należy osiągnąć też coś na przyszłość. Z wielkimi trudnościami budowane jest państwo praworządne. Nie uda się tego osiągnąć, jeśli przyzwolimy na uniknięcie kary przez osoby, które nasze wspólne państwo traktują jak narzędzie do realizacji prywatnych, a często politycznych interesów, często kosztem innych ludzi. Jeśli zapis, że ˝Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej˝ (Art. 83 Konstytucji RP) ma nie być pustym, nierodzącym skutków prawnych postanowieniem, to wówczas niezbędne jest wyjaśnienie:    1) okoliczności towarzyszących aresztowaniu byłego prezesa Optimus SA p. Romana Kluski oraz prowadzonych przeciwko niemu i jego współpracownikom działań w ramach prowadzonych postępowań karnych i karno-skarbowych;    2) ustalenie zakresu i natury ewentualnych działań pozaprawnych skierowanych przeciwko Optimus SA p. Romanowi Klusce i jego współpracownikom, a także ustalenie osób, które miały inicjować powyższe działania - przedstawione w ˝Rzeczpospolitej˝ z dnia 7 stycznia 2004 r. i w innych mediach (vide ww. cytaty);    3) prawidłowości reakcji organów państwowych na uzyskane prze nie informacje w sprawach, o których mowa w pkt 1.    Przytoczone powyżej okoliczności oraz niejasna w nich rola organów i różnych instytucji Państwa, które miast stać na obronie konstytucyjnych praw obywateli, całą swą siłę skierowały na podważenie tych praw, w pełni uzasadniają konieczność wyjaśnienia zasadniczych faktów i odpowiedzialności za nie konkretnych osób.    Z tych też powodów kieruję do Pana Premiera niżej wymienione pytania:    1. Czy zostało wszczęte oraz prowadzone dochodzenie w sprawie opisanej powyżej, i to w szczególnych jej aspektach, oraz kto odpowiadał za podjęte czynności, tj. kto je wszczął, kto prowadził i jakie są jego efekty?    2. Czy w sprawie, o której mowa, występował wątek korupcyjny, a jeśli tak, to czy był badany i jakie są efekty tego badania?    3. Czy ustalono osoby odpowiedzialne za działania podjęte wobec Romana Kluski, pozostałych osób z kierownictwa firmy Optimus i samej spółki oraz kto to jest?    4. Czy osoby odpowiedzialne za podjęte i przeprowadzone działania wobec firmy Optimus i jej kierownictwa zostały ukarane, a jeśli tak, to kto i w jaki sposób?    5. Czy przewiduje się zadośćuczynienie wobec Romana Kluski i pozostałych poszkodowanych w tej sprawie przedstawicieli firmy Optimus i samej firmy? Kiedy i w jakiej formie?    6. Jakie zmiany wprowadzono w regulaminach i pragmatykach służbowych poszczególnych naczelnych i centralnych urzędów administracji publicznej oraz wojska i stosownych służb, by podobne przypadki nie powtarzały się nigdy w przyszłości?    Z wyrazami szacunku    Poseł Adama Stanisław Szejnfeld    Piła, dnia 20 listopada 2004 r.